⚖️ Rechtszaak

Mijnbouwschade: rechter zet Instituut op achterstand

📅 26 mei 2026 · ECLI:NL:RBNNE:2026:1904
rechtszaakaandeelhouderBV

Mijnbouwschade: rechter zet Instituut op achterstand

Wat speelt hier?

In Groningen en omgeving hebben tienduizenden mensen te maken met schade aan hun woning of bedrijfspand door gaswinning. Om die schade af te handelen is het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) opgericht. Dit instituut beoordeelt of schade vergoed wordt en hoeveel.

In deze zaak had een gedupeerde bezwaar gemaakt tegen een beslissing van het IMG. Het IMG had geconcludeerd dat een aantal schades niet door mijnbouw was veroorzaakt. De gedupeerde was het daar niet mee eens en stapte naar de rechter.

De kern van het juridische gevecht

Er bestaat in dit soort zaken een zogenoemd bewijsvermoeden. Dat betekent simpel gezegd: als u schade heeft in een gebied waar mijnbouw plaatsvindt, wordt er van uitgegaan dat die schade door de mijnbouw is veroorzaakt. U hoeft dat dus niet zelf te bewijzen.

Het is dan aan het IMG om dat vermoeden te weerleggen — dus om aan te tonen dat de schade ergens anders vandaan komt. Denk aan verzakking door grondwater, ouderdom van het gebouw, of andere oorzaken.

Dat klinkt als een eerlijke verdeling. Maar de praktijk is weerbarstiger.

Wat besliste de rechter?

De rechtbank Noord-Nederland oordeelde dat het IMG zijn huiswerk niet goed had gedaan. Voor meerdere schadeposten had het instituut onvoldoende onderbouwd waarom het bewijsvermoeden weerlegd zou zijn. Met andere woorden: het IMG zei in feite "dit komt niet door mijnbouw", maar kon dat niet goed genoeg uitleggen of aantonen.

De rechter heeft dit als een tussenuitspraak gedaan. Dat is een tussenstap: er is nog geen eindoordeel, maar het IMG krijgt de kans om de fout te herstellen. Concreet: het instituut heeft acht weken de tijd om aanvullend onderzoek te doen en de beslissing beter te motiveren.

Als het IMG dat niet of onvoldoende doet, ligt een veroordeling tot schadevergoeding voor de hand.

Waarom is dit relevant voor u als ondernemer of vastgoedeigenaar?

Heeft u een bedrijfspand, loods, kantoor of woning in het aardbevingsgebied? Dan raakt dit u direct. Een paar praktische inzichten:

Het bewijsvermoeden is uw vriend — maar alleen als u het actief inzet. De wet geeft u een sterke uitgangspositie. Maar als u een afwijzing van het IMG stilzwijgend accepteert, geeft u die positie weg. Bezwaar maken loont.

Motivering telt. Deze uitspraak laat zien dat een beslissing van het IMG niet zomaar standhoudt als die onvoldoende is uitgelegd. Rechters kijken kritisch of het instituut zijn werk goed heeft gedaan. Een afwijzing die vaag is of steunt op een summier rapport is aanvechtbaar.

Tussenuitspraken geven ruimte. Het feit dat de rechter een hersteltermijn geeft in plaats van direct te oordelen, is gebruikelijk in dit soort bestuurszaken. Het betekent niet dat de gedupeerde verliest — integendeel. Het IMG staat nu onder druk om met beter bewijs te komen.

Documenteer alles. Als u schade heeft of verwacht, leg dan alles vast: foto's, data, rapporten van aannemers, correspondentie met het IMG. Hoe beter uw dossier, hoe sterker uw positie als het tot een procedure komt.

Wat kunt u concreet doen?

Heeft u een afwijzing gekregen van het IMG, of twijfelt u of uw schade correct is beoordeeld?

  1. Controleer de motivering. Staat er concreet en onderbouwd in waarom de schade niet door mijnbouw zou komen? Of is het vaag?
  2. Let op termijnen. Voor bezwaar heeft u doorgaans zes weken na de beslissing. Die termijn is hard.
  3. Vraag om het onderliggende rapport. Het IMG baseert zich op onderzoeken. U heeft het recht om die in te zien.
  4. Overweeg een second opinion. Een onafhankelijk bouwkundig rapport kan uw positie aanzienlijk versterken.

Het grotere plaatje

Deze uitspraak past in een patroon. Rechters corrigeren het IMG vaker als de onderbouwing tekortschiet. Dat is geen toeval: de wetgever heeft bewust gekozen voor een systeem waarbij de bewijslast bij het instituut ligt, niet bij de gedupeerde. Als het IMG die last niet serieus neemt, grijpt de rechter in.

Voor ondernemers en vastgoedeigenaren in het gebied is de boodschap helder: de juridische kaarten liggen niet slecht. Maar u moet wel in actie komen. Een afwijzing is zelden het laatste woord.


Herkent u dit in uw eigen situatie — een afwijzing die niet goed is uitgelegd, of een dossier dat u niet vertrouwt? Dossia analyseert uw documenten en legt u in heldere taal uit waar u staat.

Herkent u dit in uw eigen situatie?

Dossia analyseert uw statuten, AVO en correspondentie — en laat u precies zien waar u staat. Zonder drama.

Besloten beta · Geen creditcard